KADELINK

Voor studie- en loopbaanadvies:

Laat jongeren niet schieten!

Zijn boek Laat ze niet schieten. Geef de grens een plaats in het leven van jongeren ligt al sinds september 2010 in de winkels. Het gaat over probleemgedrag bij jongeren, de oorzaken, de gevolgen en een mogelijke aanpak. In zijn vlijmscherpe analyse durft Peter Adriaenssens ons allemaal ter verantwoording roepen. Hij vraagt aan elk van ons om niet onbewogen te blijven voor het feit dat we jongeren dreigen te verliezen. Vandaar de titel van het boek Laat ze niet schieten. Geef de grens een plaats in het leven van jongeren. In de laatste 50 bladzijden van zijn boek schetst hij 30 wegen naar verandering. 13 aanbevelingen gaan over de organisatie en de structuur van het kind.

  1. Maak een minister van het Kind
    Momenteel situeren de overheidsbudgetten die naar jongeren gaan zich in verschillende departementen waaronder bijvoorbeeld justitie, gezondheidszorg, onderwijs, enz. Peter Adriaenssens pleit ervoor om alle budgetten die met jongeren te maken hebben samen te voegen.
  2. Maak de klasgroepen kleiner
    Groepen van 12 leerlingen in plaats van 20 tot 30 leerlingen geven leerkrachten de kans om meer individueel met jongeren te gaan werken. Dit zal ook de gezondheidszorg op langere termijn ten goede komen.
  3. Houd gezondheid vast
    Moet je de dag van vandaag een bepaalde pathologie hebben om de aandacht van volwassenen (ouders, leerkrachten,…) te krijgen? Wat doen we met onze ‘gewone’ leerlingen, deze zonder speciale noden? Krijgen zij straks nog nauwelijks aandacht? Zijn we niet te vlug met het plakken van etiketten op leerlingen?
  4. Moet het altijd en overal gemengd zijn?
    Recent hersenonderzoek toont aan dat jongens en meisjes verschillen van elkaar, anders opgroeien, andere capaciteiten hebben en ook anders zijn in leerprocessen. Sommige jongeren hebben er daarom baat bij om in een niet gemengde setting les te volgen.
  5. Stel leerplicht tot achttien in vraag en geef meer ruimte aan jongeren om te werken als dat gunstig voor hen is
    Adriaenssens vindt het uiteraard belangrijk dat jongeren via een leertraject een diploma secundair onderwijs kunnen behalen. Maar hij waarschuwt voor ons onderwijssysteem dat jongeren soms ongewild in een watervalverhaal doet terecht komen. Ze slepen zich op die manier voort en eindigen schoolmoe en zonder diploma op straat. Dit kan niet de bedoeling zijn, toch?
  6. Kies voor individuele trajecten op maat
    Laat leerlingen leren op hun eigen tempo, al moeten ze er langer over doen. De woorden ‘bissen’, ‘gezakt’ of ‘gebuisd zijn’, ‘afhaken’ zijn negatief geladen en geven jongeren de negatieve boodschap: je bent niet goed genoeg om over te gaan. Daarom pleit Adriaenssens eerder voor een focus op het eindpunt, dan wel op de tijd die nodig is om het eindpunt te bereiken. De weg die jongeren ondertussen afleggen is niet zinloos.
  7. Zorg ook in het hoger onderwijs voor opbouw van maatwerk en keer terug naar het klassiek eerste jaar
    Adriaenssens wil in het eerste jaar van het hoger onderwijs liever terugkeren naar het oude systeem waarin volgens hem voor een eerstejaars student alles duidelijker en meer gestructureerd aangeboden wordt.
  8. Stel samen met je leerlingen een reglement op
    Om jongeren meer zicht te laten krijgen op een democratisch mechanisme is het interessant om aan het begin van het schooljaar jongeren mee te betrekken in het maken van het klas- of schoolreglement.
  9. Bepaal maximumafmetingen voor fusies van scholen
    Onderzoek toont aan dat scholen die te groot zijn met meer moeilijkheden geconfronteerd worden. Oog hebben voor het individu verdwijnt vaak in zo’n school. Leerlingen verdwijnen op die manier in de anonimiteit. Kleinschaligheid helpt om problemen tussen jongeren onder controle te houden
  10. Zorg voor voldoende ruimte
    Op dit moment beschikken scholen over te weinig klaslokalen. Niet alleen het leerlingenaantal is een probleem, maar ook de ruimte. Jongeren hebben nood aan stabiele ruimte en structuur. Een vast klaslokaal per klas kan zo’n stabiele omgeving worden voor jongeren, … een eigen plek waar het aangenaam is om te vertoeven. Op dit moment wordt in veel scholen per uur en per vak van klaslokaal verwisseld.
  11. Maak van sociaal engagement een onderdeel van het curriculum
    Adriaenssens pleit voor het invoeren van nieuw vak op school, nl. een vak waarbij het oefenen van sociaal engagement verplicht wordt. “Belangrijk daarbij is dat leerlingen en studenten het doel zelf kunnen kiezen, want gedwongen inzet leidt tot niets,” zegt Adriaenssens.
  12. Beschouw cultuureducatie als bouwsteen en hefboom
    Cultuureducatie zou deel moeten uitmaken van elk vak op school. Kinderen die goed zijn in dans, tekenen, boetseren, spelletjes bedenken, modellen bouwen, versjes schrijven, enz. kunnen hun ei in ons onderwijssysteem vaak niet kwijt. Kinderen moeten aangemoedigd worden voor hun talenten. Wie zegt dat een kind zijn tekentalent niet in de les geschiedenis kan gebruiken?
  13. Maak van elke school een brede school.
    Adriaenssens: “Elke school zou eigenlijk een grotere plaats moeten krijgen als minisamenleving binnen de maatschappij. (…) Het wordt de uitbreiding van de gemeente, een verbreden van de ruimte voor de jeugd.”

Als ouder, leerkracht, opvoeder en begeleider van jongeren worden wij allemaal wel eens met een van deze pijnpunten geconfronteerd. We zien en voelen dat er dingen mislopen in ons onderwijssysteem. Het onderwijs staat voor een hele uitdaging. Kadelink hoopt daarom ook dat Pascal Smet en zijn team, dat het ministerie van onderwijs en alle betrokken partijen bij de hervorming van het onderwijs rekening houden met deze krachtige boodschap van Adriaenssens.

Meer info in het boek: Adriaenssens, P.Laat ze niet schieten. Geef de grens een plaats in het leven van jongeren, Lannoo, 2010